2006

2006-11-23 - Financiering van audio-visuele content

Bespreking:

Op 23 november 2006 ontving gastheer Belgacom MediaNet Vlaanderen en haar leden voor een reeks presentaties over financieringsmogelijkheden van audiovisuele content. Nog maar vrij recent is er een wet goedgekeurd rond het gebruik van Tax Shelter als financierings¬mogelijkheid. Dit stond dan ook centraal op het programma, maar is zeker niet de enige manier om geld in producties te steken. Het VAF, of Vlaams Audiovisueel Fonds heeft een subsidiëringbudget van 12,5 miljoen Euro voor fictie films, documentaires, animatiefilms en experimentele mediakunst. Er zijn ook nog andere mogelijkheden, om producties te financieren, zoals marketing budgetten gebruiken voor producties: product placement, branding van kanalen, enzovoort. Product placement is bijvoorbeeld ook een goede kandidaat voor de financiering van gameontwikkeling. In opeenvolgende presentaties van Pierre Drouot en Hans Everaert (VAF), Koen Batsleer (Finpower), Piet Sonck (Belgacom), Wim Weetjens en Stefan Ackermans (LifeTV!), en tenslotte Ann Holvoet (Disaster Games), werden deze financierings¬mogelijkheden toegelicht.

Het Vlaams Audiovisueel Fonds is een onafhankelijke vzw die jaarlijks een dotatie van 12,5 miljoen Euro krijgt van de Vlaamse Minister van Cultuur. Het VAF heeft 3 werkingspoten: opleiding, vorming en onderzoek, steun aan creaties en promotie van de ‘Vlaamse’ film in zijn geheel naar buiten toe. Steun aan creaties is de hoofdmoot van de bestede gelden; 78% van de dotatie wordt verdeeld over fictie (4,5 miljoen), documentaire (1 miljoen), animatie (1 miljoen), experimentele mediakunst (0,5 miljoen) en een verplichte besteding aan televisieprojecten (2,5 miljoen). Deze laatste besteding is in de beheersovereenkomst opgenomen en werd o.a. gebruikt om miniseries zoals ‘De zaak Alzheimer’ te realiseren aan de hand van de fictie film. Hierbij investeert de omroep of het productiehuis minstens evenveel. Het VAF krijgt een breed aanbod aan steunaanvragen waarvan er gemiddeld minder dan de helft effectief weerhouden worden. De selectie gebeurt hoofdzakelijk op culturele waarden. De enige economische parameter is momenteel dat de rest van de financiering van de productie in orde is. Eén van de andere financieringsopties is o.a. Tax Shelter. Het VAF heeft hierin geen formele rol, maar dient vaak als hefboom naar investeerders. Door het VAF goedgekeurde projecten hebben vaak een gemakkelijkere en snellere procedure voor het verkrijgen van Tax Shelter investeringen.

Wat houdt deze ‘Tax Shelter’ nu in. Om het kort en bondig te zeggen: een investeerder besteed ‘100’ in een productie. Hiervoor mag hij ‘150’ van zijn belastingen aftrekken, wat hem een netto voordeel van ‘51’ oplevert (150 x 34%). Voor een productie betekent dit financiering en subsidiëring tegelijkertijd. De subsidiëring gebeurt hierbij onrechtstreeks via de belastingen. Uiteraard zijn er een aantal regels aan verbonden: er moet onder andere rechtstreeks in de productie worden geïnvesteerd en de uitgaven moeten voor 90% in België verlopen. Door deze Tax Shelter verkrijgt de (Belgische) filmindustrie een extra stimulans die uiteraard ook voor jobs zorgt (er zijn vele voorbeelden uit het buitenland, waar de tax shelter al langer in voege is, die dit bewijzen). Door het aantrekken van internationale coproducties, die werk uitbesteden in België, wordt het netto terugverdieneffect voor de staat door onze hoge belastingen aanzienlijk verhoogd. Er zit dus een groot potentieel in voor de Belgische filmindustrie.

Waarom gaat een investeerder nu een filmproductie financieren? Het is niet enkel om fiscale redenen, geeft Belgacom aan, maar ook om strategische redenen. Met de launch van BelgacomTV is het uiteraard interessant om ook een voet tussen de deur te hebben in de filmindustrie. Er zijn aan het financieren van Belgische films dus ook heel wat business opportuniteiten gekoppeld. Enerzijds kunnen de verschillende Belgacom merken (o.a. Proximus) aan films gekoppeld worden, bijvoorbeeld door product placement. Anderzijds is er ook het imago van Belgacom als bedrijf, en hun toegevoegde rol in de economie. Ze kunnen uiteraard hun sociaal netwerk de nodige VIP ticketjes toesteken en ten slotte zitten ze kort aan de bron wat betreft content voor hun eigen iDTV diensten. Financieel spelen ze op een laag risico. Hun investering splitsen ze op in een gedeelte lening (40%, met 3% interest) en een deel ROI (bvb opbrengsten van de film in de bioscoop). In totaal brengt het rekensommetje hen na de BTW return op 6% risico. Hierdoor zijn ze in staat om een vrij groot aantal films op deze manier mee te financieren. En als ze per entiteit van de fiscus ook nog een hoger bedrag via deze weg mochten investeren, zouden er naast o.a. Kruistocht in spijkerbroek, Si le vent soulève les sables (de nieuwe Hänsel), Windkracht 10 en Firmin (de nieuwe van Durpel), nog heel wat meer producties op hun lijstje staan.

Maar je kan financiering van audiovisuele content ook op een andere manier benaderen. Hoe kan je bijvoorbeeld een televisiekanaal opstarten en rendabel houden. LifeTV demonstreerde ons even hoe zij de zaken hebben aangepakt. Zij geven ten eerste aan dat digitale televisie naar de consument weinig impact heeft, interactieve televisie heeft dat echter wel. Digitale televisie laat toe om eigenlijk vrij low-cost op kabel (of antenne) te gaan. Ook de productiekosten kunnen vrij goed gecontroleerd en eventueel beperkt worden. Het komt er dus op aan om de kijker de (valse) indruk te geven dat hij/zij kiest. Door een interactie¬punt met de kijker vast te leggen kan de televisiemaker contact leggen en een één-op-één relatie gaan uitbouwen. Stem met een GSM, bel met een vraag (waar in het programma op geantwoord wordt), enz… De kijker maakt zich op deze manier bekend bij de televisiemaker; deze krijgt hierdoor informatie over de interesses van de kijker. Conclusie: de televisiemaker heeft een sterk punt naar de adverteerder; hij weet wat zijn kijker wil… waardevolle informatie = kassa. Het is dus gemakkelijker om beperktere programma’s te maken met een hoge impact op een doelgroep. Hierdoor kan de financiering van deze productie voor een groot deel gedragen worden door effectieve reclame, met meetbare resultaten. Zo worden er bijvoorbeeld tijdens een programma over dieren pakketten met dierenvoeding weggegeven. De respons hierop is duidelijk meetbaar, en direct te correleren aan een doelgroep die geïnteresseerd is in dieren.

Voor de games industrie ligt het allemaal wat moeilijker. Financiering van games is heel moeilijk te verkrijgen. Enkele grote problemen zijn o.a. de productiekosten en de doorlooptijd – soms duurt het tot 3 jaar voor een game afgewerkt is. Venture kapitaal staat om deze redenen vaak weigerachtig t.o.v. de gamestudio’s, banken kijken meer korte termijn en ten slotte innovatiebudgetten? Het probleem van games is dat ze een bijzondere expertise vereisen, die in de meeste onderzoeksinstellingen niet voorhanden is. Dus waar moeten games het geld vandaan halen. Tax Shelter zou een interessante optie zijn, maar is er momenteel nog niet (of te weinig) voor hen. Dus reclame… product placement is de manier bij uitstek, al is dat niet evident met de lange productietijden van games. De nieuwe technologie laat nu echter wel toe om op het laatste ogenblik nog bepaalde designelementen aan te passen (bvb een face lift van de BMW in het racegame). Toch zijn er ook nog een aantal games die zich niet echt lenen voor dit soort reclame, zoals enkele populaire Massive Multiplayer Games, die zich in futuristische of fantastische werelden afspelen. Adverteerders staan er helemaal voor open, en vormen vaak de belangrijkste bron van investering. Soms zelfs met exclusieve deals over reeksen van games… en ze weten dat ze doelpubliek bereiken. Sommigen beweren dat de nieuwe gameconsoles (PS3, Xbox360), de énige home entertainment systemen in de huiskamer gaan worden.